Δευτέρα, 12 Αυγούστου 2013 00:44

Η Σαϊδόνα τίμησε τους αγωνιστές της ελευθερίας και της λαϊκής δικαιοσύνης

ΠΡΩΤΗ ΜΑΧΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΤΑΚΤΗΤΗ
Ρίγη συγκίνησης κυρίευσαν ακόμη μια χρονιά όσους παραβρέθηκαν χθες, Κυριακή πρωί, στην εκδήλωση της Σαϊδόνας, για να διαβεβαιώσουν με τα δάκρυά τους ότι θυμούνται και ευγνωμονούν όλους εκείνους τους αγωνιστές που θυσιάστηκαν τη δεκαετία του ’40 για την ελευθερία, τη λαϊκή δικαιοσύνη, την πρόοδο όλου του λαού…

(14 φωτογραφίες)

Η Σαϊδόνα είναι ο τόπος όπου σημειώθηκε η πρώτη ένοπλη σύγκρουση, στην Ελλάδα, με τους Ιταλούς κατακτητές, το Μάρτιο του ’42. Οι Σαϊδονίτες, με αρχηγό τους τον Ηλία Νοέα, ξεκίνησαν την αντίσταση από το Μάιο το ’41, φυγαδεύοντας Άγγλους στη Μέση Ανατολή. Οι Ιταλοί κατακτητές κάποια στιγμή συνειδητοποίησαν ότι δεν ελέγχουν τη συγκεκριμένη περιοχή της Μάνης, ζήτησαν ενισχύσεις από την Καλαμάτα και στις 26 Μαρτίου 1942 περίπου 300 στρατιώτες, με τους συνεργάτες τους, ξεκίνησαν για να επιβάλουν την τάξη στη Σαϊδόνα. Ωστόσο στη θέση Καρδαρά-Μπούγερα αντιστάθηκε η ομάδα του Ηλία Νοέα, που ανάγκασε τους Ιταλούς σε ήττα. Τις επόμενες ημέρες οι Ιταλοί επέστρεψαν, με 1.500 στρατιώτες. Έγινε νέα ένοπλη σύγκρουση, οι κατακτητές απωθήθηκαν όμως αργότερα ανασυντάχθηκαν και με τη δύναμη πυρός που είχαν μπήκαν στο χωριό, έκαψαν πολλά σπίτια, πήραν ομήρους τους περισσότερους άντρες, έκλεψαν τα τρόφιμα και τα ρούχα που βρήκαν.
Οι Ιταλοί απείλησαν ότι θα εκτελέσουν όσους είχαν πάρει ομήρους εάν δεν παρουσιάζονταν ενώπιών τους οι αντάρτες, δίνοντας μάλιστα λόγο τιμής ότι δεν θα τους πειράξουν. Πράγματι παρουσιάστηκαν στην Καλαμάτα ο Ηλίας Νοέας και ο Θόδωρος Ξυδέας. Τελικά λίγες ημέρες μετά ο Νοέας καταδικάστηκε σε θάνατο από έκτακτο στρατοδικείο και εκτελέστηκε στην Καλαμάτα στις 13 Μαΐου 1942. Είναι ο πρώτος αγωνιστής που καταδικάστηκε από Ιταλικό στρατοδικείο και εκτελέστηκε. Άλλοι αγωνιστές που είχαν φυλακιστεί μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα στην Ιταλία και τη Γερμανία, ορισμένοι πέθαναν, κάποιοι κατάφεραν να αποδράσουν και οι υπόλοιποι κάποια στιγμή απελευθερώθηκαν.
Το ιστορικό της μάχης της Σαϊδόνας παρουσίασε η Σοφία Καστριτσέα, πρόεδρος του Συλλόγου των Απανταχού Σαϊδονιτών, που ήταν και η ομιλήτρια της εκδήλωσης.
Παραβρέθηκαν ο βουλευτής του ΚΚΕ Σπύρος Χαλβατζής, ο δήμαρχος Δυτικής Μάνης Δημήτρης Γιαννημάρας, ο περιφερειακός σύμβουλος Νίκος Πατσαρίνος, συγγενείς των αγωνιστών από τη Σαϊδόνα και διάφορα άλλα μέρη, εκπρόσωποι και μέλη του ΚΚΕ, του ΣΥΡΙΖΑ, εκπρόσωποι συλλόγων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας κ.ά. Στην εκδήλωση συμμετείχε με την κιθάρα του ο Παναγιώτης Σταθέας, που τραγούδησε τραγούδια της αντίστασης.
Η Σοφία Καστριτσέα σημείωσε μεταξύ άλλων, αναφερόμενη γενικότερα στον αγώνα του λαού τη δεκαετία του ΄40: «Η ΕΑΜική εθνική Αντίσταση, η σπουδαία ένοπλη περίοδος για τη σύγχρονη ιστορία, με το μεγάλο κομμάτι του ελληνικού λαού συσπειρωμένο γύρω από τις γραμμές του ΕΑΜ, κάτω από την ιδεολογική και πολιτική καθοδήγηση της πρωτοπορίας του, του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, σε μια γροθιά, ενάντια στον ξένο και ντόπιο κατακτητή. Το αποτέλεσμα ήταν η νικηφόρα έκβαση του αγώνα εργατών, αγροτών, νέων, ανθρώπων του πνεύματος, γυναικών, η νίκη του ελληνικού λαού. Η δημιουργία το 1946 του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας ήταν ανάγκη να αποτινάξει ο ίδιος ο λαός την εξουσία των κάθε άλλο παρά συμμάχων του, που μαζί με τους δωσίλογους της εποχής εκείνης, κρατικούς και παρακρατικούς, επίσημους και ανεπίσημους, που έσκυβαν κεφάλι, θέλησαν να υποδουλώσουν ξανά του υπερήφανους αγωνιστές. Η τριάχρονη εποποιία του Δ.Σ.Ε. δεν ήταν το ίδιο νικηφόρα στο τέλος, όμως ο πρώτος λαϊκός επαναστατικός στρατός είχε χαράξει το δικό του λαμπρό μονοπάτι, ο πάγος είχε σπάσει. (…) το ίδιο το σύστημα, όπως τότε έτσι και σήμερα, δυσκολεύεται να ορθοποδήσει. Τότε έκανε πόλεμο για να ξεπεράσει την κρίση του, βγάζοντας το λαό στο δρόμο και στο βουνό, όπως έγινε με τους νεκρούς που τιμάμε σήμερα. Και σήμερα, δεν θα διστάσει να το ξανακάνει, όταν πια θα κινδυνεύει να χάσει όσα έχει ληστέψει και έχει στερήσει από τον ελληνικό λαό. Και σ’ αυτή τη δύσκολη και κρίσιμη στιγμή οφει΄λουμε να συνεχίσουμε το ίδιο δυναμικά τον αγώνα που ξεκίνησαν, να κρατήσουμε ζωντανά όλα αυτά για τα οποία μόχθησαν και θυσιάστηκαν, να μην αφήσουμε κανέναν να μας παρασύρει στον εύκολο και δήθεν ανώδυνο δρόμο μιας άλλης διαχείρισης της κατάστασης, γιατί οι καλοθελητές καραδοκούν και ο λαός το έχει πληρώσει ακριβά. Με πίστη στις δυνάμεις μας, με τη σιγουριά ότι έοχυμε το δίκιο με το μέρος μας, να πορευτούμε μπροστά με ψηλά το κεφάλι, ενωμένοι με ταξικό προσανατολισμό, σε μια λαϊκή συμμαχία, ώστε τελικά να αποδειχτούμε άξιοι συνεχιστές της παρακαταθήκης που κληρονομήσαμε, να διδάξουμε στις επόμενες γενιές και έμπρακτα την ιστορία μας μέσα από λαϊκούς αγώνες».
Η πιο συγκλονιστική στιγμή ήταν όταν έγινε το προσκλητήριο των νεκρών, καθώς από τα ονόματα που ακούγονταν εύκολα μπορούσε να καταλάβει κάποιος ότι οι κατακτητές, οι συνεργάτες τους και οι διάδοχοί τους ξεκλήρισαν ολόκληρες οικογένειες.
Πρώτος κλήθηκε να καταθέσει στεφάνι, τιμής ένεκεν, ο Μιχάλης Ξυδέας, εκπροσωπώντας την ανταρτοομάδα των Σαϊδονιτών που χτύπησε τους Ιταλούς. Ακολούθησαν ο βουλευτής του ΚΚΕ Σπύρος Χαλβατζής, ο δήμαρχος Δυτικής Μάνης, ο εκπρόσωπος της Σαϊδόνας στο Δήμο Σταύρος Ξυδέας, ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου των Απανταχού Σαϊδονιτών Σπύρος Κλάδης, ο περιφερειακός σύμβουλος και εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Πατσαρίνος, από την Τομεακή Επιτροπή του ΚΚΕ ο Κώστας Λαμπρινέας, η Πότα Κακκαβά από το Σύλλογο Φυλακισμένων και Εξορισμένων Γυναικών, η οποία μάλιστα σε ένα σύντομο μήνυμά της τόνισε ότι τα εκατομμύρια των ανθρώπων που έχουν θυσιαστεί για την ελευθερία και τη δικαιοσύνη θα χαμογελάσουν μόνο αν συνεχίσει ο λαός αυτό που ξεκίνησαν εκείνοι και κάλεσε τον κόσμο να μην απελπίζεται αλλά να αγωνιστεί, διαβεβαιώνοντας ότι οι αγώνες πάντα δικαιώνονται. Ακόμη στεφάνι κατέθεσαν ο Σπύρος Διασάκος από την ΚΝΕ, ο Αντώνης Κατσάς από την Επιτροπή Ειρήνης, η Αγγελική Ξυδέα για την ξεκληρισμένη οικογένεια Ξυδέα και άλλοι. Τελευταία ανέβηκε στο μνημείο η Πολυτίμη Λαπέα, εκπρόσωπος των γυναικών της Σαϊδόνας με θύματα στην Εθνική Αντίσταση και το Δημοκρατικό Στρατό, που κατέθεσε 49 τριαντάφυλλα, ένα για κάθε νεκρό!
Στο τέλος της εκδήλωσης προσφέρθηκαν στον κόσμο παραδοσιακές δίπλες αλλά και νηστίσιμα γλυκίσματα, καθώς και αναψυκτικά.
Σταύρος Μαρτίνος