Σάββατο, 03 Ιουνίου 2017 23:44

Η απόγνωση είναι μπλε

Της Μαρίας Νίκα 
Γιάννενα. Σάββατο βράδυ, παραμονές του Αγίου Πνεύματος. Λίγο πριν νυχτώσει ο ουρανός έχει πάρει σκούρο μπλε χρώμα. Διασχίζω τον πεζόδρομο με τα πλατάνια στις όχθες της λίμνης. Στη τσάντα μου, ανάμεσα σε άλλα, έχω το «Πρωσικό Μπλε» της Φωτεινής Βασιλοπούλου. Καιρό τώρα θέλω να γράψω γι’ αυτό αλλά δυσκολεύομαι. Είπα λοιπόν να το πάρω μαζί μπας και μου έρθει καμιά ιδέα στο ταξίδι…

Το διάβασα, το ξαναδιάβασα, με συγκίνησε, μου άρεσε, αλλά όταν πρέπει να ερμηνεύσω την ποίηση διστάζω. Την ποίηση την αισθάνομαι, κι αν προσπαθήσω να την εξηγήσω φοβάμαι ότι θα χάσω την αίσθηση. 

Σάββατο βράδυ δίπλα στην Παμβώτιδα. Με μελαγχολεί αυτή η λίμνη. Τόσο όμορφη αλλά και τόσο σκοτεινή. Και το βιβλίο της Φωτεινής με μελαγχολεί. Μου βγάζει απόγνωση, απελπισία. Άλλωστε το γράφει και η ίδια: «Η απόγνωση ποτέ δεν ήτανε πιο μπλε».

Γυρίζω στο δωμάτιο του ξενοδοχείου. Έχει πια νυχτώσει. Ανοίγω το laptop. Ξεφυλλίζω το «Πρωσικό Μπλε»…

«Απόψε έβγαλα τη μοναξιά μου βόλτα

Κακό σκυλί που αλύχταγε έσκιζε τη σιωπή

Γέρους παιδιά όλους τους γάβγιζε τους έπαιρνε από πίσω

Λαχτάρα μαύρη η μοναξιά σκυλί

Σφιχτά του πέρασα στο σβέρκο λαιμαριά

Εκείνο φρένιαζε τό ΄σφιγγα πιο πολύ

Από τα δάχτυλά μου έσταζε αίμα

Δε μ’ ένοιαζε. Δε θέλω να το χάσω

Στον κόσμο ό,τι έχω

Είναι τούτο το μπάσταρδο σκυλί…».

Στο πρώτο της εξαιρετικό βιβλίο «Για μια χούφτα ζωή. Δεκαεφτά διηγήσεις» (Γαβριηλίδης 2015) οι ήρωες της Φωτεινής Βασιλοπούλου παλεύουν να τα βγάλουν πέρα, να επιβιώσουν, να ζήσουν όχι μεταφορικά αλλά κυριολεκτικά. Στο «Πρωσικό Μπλε» (Οι Εκδόσεις των Φίλων 2016) η πάλη είναι «εσωτερική», η τρικυμία βρίσκεται εντός και είναι άγρια πολύ.

«Την τελευταία φορά που πέθανα

ξέχασαν να με θάψουν

και χρόνια τώρα

ανάμεσά τους τριγυρνώ

Πλάνης

ανάμεσα στους άλλους άταφους νεκρούς

που

ζωντανοί νομίζουν ότι είναι».

Εκτός από τα δύο πρώτα, τα υπόλοιπα 28 ποιήματα του βιβλίου είναι κατανεμημένα σε τέσσερις ενότητες: «Κατάδυση στη γη», «Ημισέληνος θλίψη», «Τρικυμία εντός» και «Έρωτας στο βάθος» - η τελευταία είναι ίσως η πιο ζωντανή και η λιγότερο απεγνωσμένη:

«Τους πάγους λιώνω

των χρόνων που δε ζήσαμε μαζί.

Ρουφώ σταγόνες, ρύακες, ποτάμια.

Φουρτουνιασμένες θάλασσες

κατεβασιές.

Και στάλα να μη λέω να ξεδιψάσω!».   

Και πάλι διστάζω να υποθέσω για ποιο λόγο η Καλαματιανή ποιήτρια μπορεί να έδωσε τον τίτλο «Πρωσικό Μπλε» στη συλλογή της. Ωστόσο, ψάχνοντας, βρήκα το εξής: Το πρωσικό μπλε ή κυανούν του Βερολίνου, ανακάλυψε κατά λάθος ο Γερμανός θεολόγος και γιατρός Γιόχαν Κόνραντ Ντίπελ (1673-1734), ενώ προσπαθούσε χρόνια να βρει τα ελιξίρια της νεότητας και της αθανασίας.
Επιπλέον, σε κάποιο από τα υπέροχα άρθρα του, ο αείμνηστος σκιτσογράφος Γιάννης Καλαϊτζής, είχε γράψει για τη χρωστική αυτή ουσία: «
Το πρωσικό μπλε θεωρείται ύποπτο δηλητηριάσεων, επειδή προφανώς το όνομά του συγχέεται με το πρωσικό οξύ (το υδροκυάνιο). Τουναντίον, πληροφορηθήκαμε τις ημέρες αυτές ότι το μπλε Πρωσίας είναι αποτελεσματικό αντίδοτο στο ραδιενεργό καίσιο -137, σαράντα τέσσερα μικρογραμμάρια του οποίου επιφέρουν τον θάνατο σε τρεις εβδομάδες. Το συνθετικό χρώμα συνδέεται με αυτό και επιταχύνει την αποβολή του από τον οργανισμό».

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Σχολική εκδρομή Ένα βιβλίο που αγάπησα »