Τετάρτη, 19 Μαϊος 2021 16:00

Το 1821 διακόσια χρόνια μετά: Έλληνες από έναν φιλέλληνα

Ιωσήφ Πέκκιο Ιωσήφ Πέκκιο

Του Θανάση Παντέ 
Για τους Έλληνες του ‘21 οι απόψεις διίστανται αναπόφευκτα, αν θέλουμε να τους προσεγγίσουμε ουσιαστικά πέρα από την οποιαδήποτε εξιδανίκευσή τους και ασφαλώς έχει καθοριστική σημασία το πως οι Ευρωπαίοι φιλέλληνες είδαν τους Έλληνες εκείνης της εποχής. 

Ένας από αυτούς είναι και ο Ιταλός λόγιος και δημοσιογράφος Ιωσήφ Πέκκιο, ενθουσιώδης πατριώτης που συνωμότησε κατά των Αυστριακών, οι οποίοι κατείχαν στο ζυγό τους την Ιταλία και αναγκάστηκε να ζητήσει καταφύγιο στην Αγγλία. 

Όταν λοιπόν εξερράγη η Ελληνική Επανάσταση ο Πέκκιο έγινε μέλος του Φιλελληνικού Κομιτάτου του Λονδίνου και στάλθηκε μάλιστα να φέρει στην ελληνική κυβέρνηση το δεύτερο δάνειο, που είχε αυτή ζητήσει, το οποίο ήταν 660.000 λίρες. 

Ο Πέκκιο ήρθε στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1825 και έμεινε ως τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς. Στην εν ελλάδι παραμονή του είχε την ευκαιρία να γνωρίσει μερικά από τα σημαντικότερα πρόσωπα του Αγώνα και να σχηματίσει άποψη γι’ αυτά. 

Τις εντυπώσεις του από το ταξίδι στην Ελλάδα τις περιέγραψε στο βιβλίο του που κυκλοφόρησε στα αγγλικά και μεταφράστηκε στα Ιταλικά και Γαλλικά με τίτλο “Έκθεση των συμβαινόντων εν ελλάδι κατά την άνοιξη του 1825”. 

Με το ταξίδι του Ιωσήφ Πέκκιο στην Ελλάδα ασχολήθηκε ο Κώστας Καιροφύλας σε βιβλίο του που κυκλοφόρησε το 1931 για πρώτη φορά και σε επανέκδοση το 1973. Από το βιβλίο αυτό τα αποσπάσματα που ακολουθούν ξεκινώντας από τον ερχομό του Πέκκιο στο Ναύπλιο: “Δρόμοι στενοί, σπίτια καταρρέοντα, ατμόσφαιρα βαριά και πλημμυρισμένη από βρωμερές αναθυμιάσεις καταθλίβουν τον ταξιδιώτη. 

Οι διασκεδάσεις αυτής της πρωτεύουσας αποτελούνται από μερικά άκομψα καφενεία και σαραβαλιασμένα μπιλιάρδα, από ένα βραδινό περίπατο σε μια μικρή πλατεία σκιαζόμενη στη μέση από φιλόξενο μεγαλοπρεπή πλάτανο, και από την περιέργεια την τροφοδοτούμενη ανά πάσα στιγμή από ειδήσεις και ανέκδοτα. Οι γυναίκες είναι αόρατες, διότι οι άντρες δεν τις αφήνουν να παρουσιάζονται.

Το οίκημα της κυβέρνησης δεν ανήκει σε καμία αρχιτεκτονική.

Ο αντιπρόεδρος Μπότασης, από τις Σπέτσες, καθόταν με τα πόδια σταυρωμένα, παίζοντας το κομπολόι του. Τα άλλα μέλη, με ενδυμασία μεταξύ ελληνικής και τουρκικής, ή κάπνιζαν ή έπαιζαν με το κομπολόι τους. Ο πρόεδρος και ο γραμματέας της κυβέρνησης απουσιάζουν στο Ναυαρίνο. Ο Μπότασης είναι πλούσιος έμπορος των Σπετσών, ίσως ο πλουσιότερος. Είναι γέρος, ακμαίος και μιλάει μόνο ελληνικά.

Ο Μαυρομιχάλης μιλάει κι αυτός μόνο ελληνικά, πολύ λίγο καταλαβαίνει από διοίκηση, αλλά έχει στο πρόσωπό του χαραγμένη ευγένεια – έναν χαρακτήρα που δεν απατά ποτέ.

Τέλος ο Κωλέτης είναι ένας κομματάρχης ο οποίος διαθέτει φυσική εξυπνάδα και ευρωπαϊκή μόρφωση. Κατάγεται από την Ήπειρο και ήταν, από νεαρής ηλικίας, ο αγαπητός του Αλή Πασά, ο οποίος τον έστειλε με έξοδά του να σπουδάσει στην Πίζα – κατόπιν, δε, έγινε γιατρός τού γιού του Μουχτάρ. Μιλάει και γράφει καλά την ιταλική. Φορά ενδυμασία τουρκική μάλλον, παρά ελληνική.

Ο πρόεδρος Νοταράς αγαπάται απ’ όλους όχι τόσον δια την παλαιάν αρχοντιάν της οικογενείας του, η οποία είναι ίσως η διαπρεπεστέρα της Πελοποννήσου όσον δια την αγνότητα της ψυχής του. 

Ο Τρικούπης του Μεσολογγίου είναι ο ευλογοτότερος των ρητόρων. Καίτοι πολλά κόμματα είναι εις την συνέλευσιν αυτήν εντούτοις μέχρι τούδε οι συζητήσεις εγένετο με πολύν αξιοπρέπεια. 

Κατά το παρελθόν φθινόπωρον οι πρόκριτοι του Μορέως, Ζαΐμης, Λόντος Δεληγιάννης, Σισίνης και άλλοι φιλοδοξούντες να μετάσχουν της κυβέρνησης ηπείλησαν με τα όπλα ανά χείρας την κυβέρνηση ότι κατά το Σύνταγμα έπρεπε να ανανεωθούν τα δύο Σωματα, Εκτελεστικόν και Νομοθετικόν, διότι εξέπνευσε το έτος της νομίμου διαρκείας του. 

Ο Κολοκοτρώνης μαζί με άλλους στρατηγούς ηνώθει με αυτούς και συγκατατέθη να γίνει οργανό των με το σκοπό να καταλάβει έπειτα δια τον εαυτόν του όλην την εξουσία. Η κυβέρνησις απειλουμένην κατά την στιγμή εκείνη πολλαχόθεν από τον εχθρόν δεν ενόμισε φρόνιμον ούτε πραγματοποιήσιμον την μεταβολήν αυτήν. Οπλίσθη λοιπόν με όλη την ισχύ της όπως αποκρούσει μία τοιαύτην απαίτηση η οποία είχεν όλη την όψη επαναστάσεως παρά διαμαρτυρίας”. 

Όπως γίνεται αντιληπτό ο Ιωσήφ Πέκκιο στις παρατηρήσεις του δεν κάνει τα στραβά μάτια βλέποντας ξεκάθαρα όσα συμβαίνουν ανάμεσα στους Έλληνες πολιτικούς αρχηγούς, που πάνω απ’ όλα βάζουν το προσωπικό τους συμφέρον το οποίο δεν διστάζουν να θεωρήσουν ότι είναι και το σωστό για τη χώρα. Συνεχίζεται…

Θανάσης Παντές