Δευτέρα, 23 Σεπτεμβρίου 2013 03:58

Η πρώτη μεγάλη κοινωνική εξέγερση στο ελεύθερο ελληνικό κράτος

ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1834 
Η Μεσσηνιακή Επανάσταση του 1834, η οποία προκλήθηκε από κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν και σήμερα στην Ελλάδα, γιορτάστηκε χθες, Κυριακή, στο Πάνω Ψάρι του Δήμου Οιχαλίας. Μία από τις βασικές αιτίες της…

(φωτογραφίες)

…επανάστασης ήταν η εξοντωτική φορολόγηση του λαού, ο οποίος τα τελευταία χρόνια ζει μια ανάλογη εμπειρία. Έχει ενδιαφέρον λοιπόν να σημειωθεί ότι την κυβέρνηση στην εκδήλωση του Πάνω Ψαρίου εκπροσώπησε ένας παράγοντας που έχει κεντρική ευθύνη για τον έλεγχο τήρησης των φορολογικών μέτρων, ο διοικητής του ΣΔΟΕ Στέλιος Στασινόπουλος.
Ομιλητής στην εκδήλωση για τη Μεσσηνιακή Επανάσταση του 1834, την πρώτη κοινωνική επανάσταση στην Ελλάδα μετά την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού, ήταν ο οικονομολόγος Κωνσταντίνος Καράμπελας, από το Κακαλέτρι, πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής και της Ομοσπονδίας Συλλόγων Χωριών Ορεινής Μεσσηνίας «Επικούριος Απόλλων».
Αφού περιέγραψε το ιστορικό γεγονός της επανάστασης, παρουσίασε τον μεγάλο πρωταγωνιστή της Γιαννάκη Γκρίτζαλη και αναφέρθηκε στο κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο συνέβησαν τα γεγονότα, μίλησε για τη γενικότερη σημασία και προσφορά της περιοχής, τα έργα που πρέπει να γίνουν και τις δράσεις που πρέπει να υλοποιηθούν.
Όπως σημείωσε ο Κωνσταντίνος Καράμπελας, η επανάσταση έγινε στις 29 Ιουλίου 1834, απλώθηκε γρήγορα στην περιοχή από την Κυπαρισσία μέχρι τη Μεσσήνη και από τη Μεγαλόπολη σχεδόν μέχρι την Ανδρίτσαινα και τα γύρω χωριά. Πρωταγωνιστές, μαζί με τον Γιαννάκη Γκρίτζαλη, ήταν ο Μητροπέτροβας από τη Γαράντζα (Άνω Μέλπεια) και ο Αναστάσης Τζαμαλής από το Ασλάναγα (Άρις). Η κυβέρνηση θορυβήθηκε από τις διαστάσεις που άρχισε να παίρνει η επανάσταση, γι’ αυτό και επιστράτευσε Ρουμελιώτες πολεμιστές που μαζί με τον κυβερνητικό στρατό κατέπνιξαν τελικά τον αγώνα περίπου 20 ημέρες μετά το ξέσπασμά του. Ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης εκτελέστηκε στην Κυπαρισσία με απόφαση έκτακτου στρατοδικείου, το ίδιο και ο Αναστάσης Τζαμαλής, ενώ ο Μητροπέτροβας τιμωρήθηκε με θανατική ποινή αλλά δεν εκτελέστηκε λόγω της μεγάλης ηλικίας του και της προσφοράς του στον αγώνα του ’21.
Ο Κωνσταντίνος Καράμπελας σημείωσε ότι οι αιτίες που επικαλέστηκαν οι επαναστάτες ήταν «τα υπερβολικά φορολογικά βάρη και ο καταπιεστικός και άδικος τρόπος είσπραξης των φόρων, η καταδίκη των Κολοκοτρώνη-Πλαπούτα, ο φόβος για την ασφάλεια και την προσωπική ελευθερία των πολιτών, η ύπαρξη παρακυβέρνησης και κακοδιοίκησης, η κατασυκοφάντηση των αγωνιστών του ’21 κ.ά. Ως σκοποί της εξέγερσης διακηρύσσονταν "η ανάκτησις των πολιτικών δικαίων, του μόνου και τελευταίου μέσου προς εδραίωσιν του καταπιεζόμενου λαού", η σύγκλιση εθνοσυνέλευσης, η παραχώρηση Συντάγματος και η κήρυξη της Συνταγματικής Μοναρχίας, η άρση αδικιών στη φορολογία και η απελευθέρωση του Κολοκοτρώνη».
Οι επαναστάτες μπορεί να ηττήθηκαν, ωστόσο, πέτυχαν κάποια πράγματα. Όπως ανέφερε ο κ. Καράμπελας «καταρχήν τάραξαν τα νερά του κυβερνητικού στρατοπέδου, με πρώτες συνέπειες την αντικατάσταση από την κυβέρνηση του υπουργού Σχινά, ορισμένων τοπικών αρχών στα μέρη της εξέγερσης, την απόλυση ορισμένων επαρχιακών στρατευμάτων, την αφόπλιση μη πιστών υπηκόων. Δήλωσε τη σθεναρή υποστήριξή της στο πλευρό των φυλακισμένων αγωνιστών και γι’ αυτό η πρώτη κίνηση του Όθωνα μόλις έγινε Βασιλιάς ήταν η ελευθερία στον Κολοκοτρώνη και τον Πλαπούτα. Άλλαξε τον τρόπο φορολογίας προς το δικαιότερο. Ανέδειξε αρκετά νωρίς σε μείζον ζήτημα την απόκτηση Συντάγματος».
Σημειώνεται ότι η εκδήλωση ξεκίνησε με θρησκευτική τελετή στον ιστορικό ναό του Αγίου Δημητρίου Ψαρίου, όπου προεξήρχε ο Μητροπολίτης Τριφυλίας και Ολυμπίας Χρυσόστομος. Η εκδήλωση διοργανώνεται από την Περιφερειακή Ενότητα Μεσσηνίας σε συνεργασία με το Δήμο Οιχαλίας και τη συνδρομή του Προοδευτικού Συλλόγου Ψαρραίων. Ο πρόεδρος του Συλλόγου, Διονύσης Αθανασόπουλος, προλόγισε τον Κωνσταντίνο Καράμπελα, μετά την ομιλία του οποίου έγινε κατάθεση στεφάνων έξω από το ερειπωμένο σπίτι του Γιαννάκη Γκρίτζαλη. Σημειώνεται ότι μεταξύ άλλων παραβρέθηκαν οι βουλευτές Γιάννης Λαμπρόπουλος και Θανάσης Πετράκος, ο αντιπεριφερειάρχης Παναγιώτης Αλευράς, ο δήμαρχος Οιχαλίας Φίλιππος Μπάμης, ο αντιδήμαρχος Καλαμάτας, Χρίστος Ριζάς, ως εκπρόσωπος του προέδρου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Πελοποννήσου και δημάρχου Καλαμάτας, Παναγιώτη Νίκα.
Στο προαύλιο του Αγίου Δημητρίου ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σκάλας χόρεψε παραδοσιακούς χορούς, ενώ ακολούθως προσφέρθηκε κέρασμα στο Ψάρι.
Θα ακολουθήσει θέμα με τις προτάσεις του Κωνσταντίνου Καράμπελα για τα έργα και τις δράσεις που πρέπει να γίνουν στην περιοχή.
Στ.Μ.