Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2016 20:16

"Ο καιρός σκοτεινός και απειλητικός" και η παγκόσμιας αρχαιολογικής σημασίας ανακάλυψη…

ΣΤΟ ΑΝΑΚΤΟΡΟ ΤΟΥ ΝΕΣΤΟΡΟΣ 
Ο Τζακ Ντέιβις, ο Αμερικανός καθηγητής αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι, που διενεργεί αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή του Ανακτόρου του Νέστορος, με λόγια απλά και άμεσα περιέγραψε χθες, κατά τα εγκαίνια των έργων που έγιναν στο Ανάκτορο, το χρονικό της παγκοσμίου αρχαιολογικού ενδιαφέροντος ανακάλυψης των αρχείων του Ανακτόρου, γραμμένα στη Γραμμική Β’. Ο Τζακ Νέιβις περιέγραψε πως έγινε η αποκρυπτογράφηση των αρχείων, ενώ έδειξε την αγάπη του για την περιοχή και υπογράμμισε την ευγνωμοσύνη του προς τους κατοίκους της Χώρας και τα στελέχη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στην περσινή, επίσης διεθνούς αρχαιολογικής σημασίας, ανακάλυψη του τάφου του Γρύπα Πολεμιστή, από τη σύζυγό του, Σάρον Στόκερ…

Ο Τζακ Ντέιβις είπε: «Το Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι διεξάγει αρχαιολογικές έρευνες στο Ανάκτορο του Νέστορος εδώ και 80. Η μεγάλη ανακάλυψη όμως, που έστρεψε τα βλέμματα όλου του κόσμου στην Πύλο, συνέβη την πρώτη ημέρα της ανασκαφής, που διηύθυναν οι αρχαιολόγοι Κάρολος Μπλέγκεν και Κωνσταντίνος Κουρουνιώτης. Στις 4 Απριλίου 1939 ο Μπλέγκεν έγραψε στο ανασκαφικό ημερολόγιο:…
«Ο καιρός σκοτεινός και απειλητικός. Ξεκινήσαμε την ανασκαφή στις 8:30 το πρωί με 20 άντρες». Λίγο αργότερα θα σημειώσει: «Βρήκαμε ένα σύνολο από ενεπίγραφες πινακίδες. Οι εργάτες έβγαλαν τη μία από το χώμα. Ψιχαλίζει, σταματήσαμε στις 4:15 λόγω βροχής».
Το εύρημα ήταν ανέλπιστο, την πρώτη κιόλας ημέρα της ανασκαφής ο Μπλέγκεν είχε ανακαλύψει τα αρχεία του Ανακτόρου. Το Φθινόπωρο του 1939 ο Μπλέγκεν έστειλε φωτογραφίες των πινακίδων σε όλους τους ερευνητές που προσπάθησαν να αποκρυπτογραφήσουν τη Γραμμική Β’. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που ακολούθησε αρκετοί από αυτούς εργάστηκαν σε τμήματα αποκωδικοποίησης εχθρικών μηνυμάτων, αποκτώντας έτσι επιπλέον εμπειρίες στην αποκρυπτογράφηση. Ο άνθρωπος όμως που έμελλε να διαβάσει την Γραμμική Β’ ήταν ένας Άγγλος αρχιτέκτονας, ο Μάικλ Βέντρις. Ο Βέντρις το 1952 ήταν ο πρώτος που διάβασε με επιτυχία τη γραφή των πινακίδων, ανακοινώνοντας στον κόσμο ότι η γλώσσα που μιλούσαν και έγραφαν οι ένοικοι των Ανακτόρων στην Κνωσό, τις Μυκήνες και την Πύλο ήταν Ελληνική, κάτι που είχε ήδη υποπτευθεί ο Μπλέγκεν από τη δεκαετία του ’20.
Ο Κουρουνιώτης πέθανε το 1945 αλλά ο Μπλέγκεν και η ομάδα του Σινσινάτι συνέχισαν τις ανασκαφές στο Ανάκτορο της Πύλου μέχρι το 1969. Μέχρι το θάνατό του, το 1971, ο Μπλέγκεν είχε δημοσιεύσει ένα σημαντικό μέρος της ανασκαφής και είχε συνεργαστεί με τον Νίκο Γιαλούρη στην έκθεση των ευρημάτων στο Μουσείο της Χώρας.
Οι έρευνες στην Πύλο συνεχίστηκαν στη δεκαετία του ’90 από τον υποφαινόμενο. Ο σκοπός του νέου ερευνητικού προγράμματος ήταν να διερευνηθεί το μέγεθος της μυκηναϊκής πόλης γύρω από το Ανάκτορο. Μετά την ολοκλήρωση αυτού του προγράμματος η αρχαιολόγος Σάρον Στόκερ στράφηκε στη μελέτη των αδημοσίευτων ευρημάτων από τις ανασκαφές του Μπλέγκεν, σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών της Ελλάδας. Πρόσφατα η Σάρον Στόκερ και εγώ ξεκινήσαμε νέες ανασκαφικές έρευνες στην περιοχή του Ανακτόρου. Μία από αυτές οδήγησε στην ανακάλυψη του γνωστού πλέον σε όλους σας τάφου του Γρύπα Πολεμιστή, πέρσι.

Τζακ Ντέιβις και Σάρον Στόκερ
Κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ από το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, που αφορούσαν στην κατασκευή του στεγάστρου και την αναβάθμιση των υποδομών εξυπηρέτησης των επισκεπτών, μας δόθηκε η δυνατότητα να υποστηρίξουμε επιστημονικά την τεκμηρίωση και συντήρηση των αρχαίων ευρημάτων που αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των αρχαιολογικών ερευνών.
Ο Μπλέγκεν είχε πει κάποτε ότι οι επιτυχίες του ως αρχαιολόγου οφείλονταν στους καλούς φίλους και συνεργάτες που τον περιστοίχιζαν. Παρομοίως η Σάρον και εγώ αναγνωρίζουμε το χρέος μας στους φίλους και συνεργάτες στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Ιδιαίτερα στην Ευαγγελία Μηλίτση, στη Ξένη Αραπογιάννη, στην Άννα Καραπαναγιώτου, στον Δημοσθένη Κοσμόπουλο, στη Λίτσα Μαλαπάνη, στη Δήμητρα Πίκουλα και τη Μαρία Ζαχαροπούλου.
Επίσης είμαστε ευγνώμονες στις αρχαιοφύλακες Γιώτα Καλογεροπούλου και Σοφία Μυλωνά και τους άλλους φύλακες του αρχαιολογικού χώρου του Ανακτόρου του Νέστορος και του Μουσείου της Χώρας. Τον πρόεδρο της Χώρας, τον Παναγιώτη Πετρόπουλο, την πρόεδρο του Συλλόγου της Χώρας Ευγενία Κοκκέβη και σε όλους τους κατοίκους της Χώρας, οι οποίοι μας συμπαραστάθηκαν όλα αυτά τα χρόνια, όπως είχαν κάνει παλαιότερα και με το Μπλέγκεν».
Στη συνέχεια ο κ. Ντέιβις ευχαρίστησε τους συναδέλφους του με τους οποίους συνεργάστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού, όπως και από την Αμερικανική Σχολή Κλασσικών Σπουδών της Αθήνας, ενώ δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει και τους εκπροσώπους του αρχιτεκτονικού γραφείου Κυριάκος Κυριακίδης, που έκανε τη μελέτη για το νέο στέγαστρο του Ανακτόρου, όπως επίσης ευχαρίστησε και τους φορείς και οργανισμούς που υποστήριξαν και χρηματοδότησαν τα έργα στο Ανάκτορο.
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του ο Τζακ Ντέιβις σημείωσε: «Η ομάδα από το Σινσινάτι σας στέλνει τις καλύτερες ευχές και ευελπιστεί σε άλλα 80 χρόνια γόνιμης συνεργασίας στο Ανάκτορο του Νέστορος».
Στ.Μ.

Τζάκ Ντέιβις, Αριστείδης Μπαλτάς και Ευαγγελία Μηλίτση-Κεχαγιά