Τρίτη, 18 Οκτωβρίου 2016 18:22

Μαρλαντή, Πετρόπουλος, Κουζή το α' βραβείο στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό ιδεών

ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 23ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 
Έναν πλούτο ιδεών για τον επανασχεδιασμό της οδού 23ης Μαρτίου και τη σύνδεση του ιστορικού με το εμπορικό κέντρο της πόλης, απέκτησε ο Δήμος Καλαμάτας, μέσα από τις 12 αρχιτεκτονικές μελέτες που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του σχετικού αρχιτεκτονικού διαγωνισμού που προκήρυξε και ο οποίος ολοκληρώθηκε το μεσημέρι, με την έγκριση του πορίσματος της κριτικής επιτροπής από την Οικονομική Επιτροπή του Δήμου. Το α’ βραβείο του διαγωνισμού απονέμεται στην αρχιτεκτονική μελέτη των Μαρίας Μαρλαντή, Ανδρέα Πετρόπουλου και Αντωνίας Κουζή…

Όπως τόνισε στα μέλη της Οικονομικής Επιτροπής, το μεσημέρι, ο αρχιτέκτονας του Δήμου και μέλος της κριτικής επιτροπής, Νίκος Γιαννακόπουλος, οι περισσότερες, αν όχι όλες, από τις 12 μελέτες που υποβλήθηκαν φέρνουν πολλά νέα αξιόλογα στοιχεία και ιδέες στο Δήμο Καλαμάτας ώστε να προχωρήσει μελλοντικά στον επανασχεδιασμό της συγκεκριμένης περιοχής. Υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια διαδικασία που προκηρύχθηκε από το Δήμο για να αντλήσει ιδέες, καθώς δεν πρόκειται για μελέτες εφαρμογής, ενώ σημείωσε ότι οι μελέτες αυτές θα εκτεθούν στο Πνευματικό Κέντρο για δέκα ημέρες, από την 1η έως τις 10 Νοέμβρη, δίνοντας την ευκαιρία αξιολόγησης και προβληματισμού για παρεμβάσεις που χρειάζεται να γίνουν στην πόλη.
Το β’ βραβείο απονέμεται στη μελέτη των Ηλία Χαρίτου, Δημήτρη Πλιάτσικα και Ελευθερίου Παΐδα, το γ’ βραβείο στη μελέτη των Μιχάλη Κανταρτζή και Πολύμνια Τορτοπίδη, ενώ απονέμεται και έπαινος στη μελέτη των Κώστα – Ορφέα Γενιά και Αλέξανδρο Ζώμα.
Α' ΒΡΑΒΕΙΟ
Σύμφωνα με το πόρισμα της κριτικής επιτροπής, την οποία συγκρότησαν οι Κώστας Πουλόπουλος, Εύα Κοκκινίδου, Ηρώ Μπερτάκη, Γεώργιος Ζωίδης και Νίκος Γιαννακόπουλος, η μελέτη των Μαρίας Μαρλαντή, Ανδρέα Πετρόπουλου και Αντωνίας Κουζή, αξιολογείται ως εξής: «Διακρίνεται για τη στρατηγική απόφαση της πεζοδρόμησης για την διαμόρφωση μιας νέας ταυτότητας που αναδεικνύει τον μνημειακό και ιστορικό χαρακτήρα της περιοχής.
23-MARTH-MARLANTH-PETROPOULOS-KOUZH-DYO-18-10-16.jpgΗ επιτροπή προβληματίστηκε πολύ για το αν θα έπρεπε να απονείμει πρώτο βραβείο σε πρόταση που εξοστρακίζει το πρόβλημα της κυκλοφορίας των οχημάτων διαμέσου του χώρου που σήμερα ονομάζεται «Πλατεία 23ης Μαρτίου». Υπήρξαν σημαντικές τοποθετήσεις μελών εναντίον μιας τέτοιας βράβευσης: η πόλη της Καλαμάτας διαθέτει λίγους εγκάρσιους άξονες από Ανατολή προς Δύση και η ενδεχόμενη αποκοπή ενός σημαντικού βόρειου περάσματος ενδέχεται να δημιουργήσει κυκλοφοριακά προβλήματα αλλού.
Την ίδια στιγμή όμως, είναι γνωστή και καταγεγραμμένη σε πολλά ελληνικά και διεθνή παραδείγματα η επιτυχία της ευρείας πεζοδρόμησης των ιστορικών κέντρων πόλεων σε εμπορικό, κοινωνικό, οικονομικό κ.λπ. επίπεδο. Είναι επίσης σαφές στην Επιτροπή ότι η Καλαμάτα υπολείπεται στο ζήτημα της ποσότητας και ποιότητας του δημοσίου χώρου που προορίζεται για πεζούς, ιδίως δε σε ό,τι αφορά χώρους ιδιαίτερης σημασίας, όπως είναι το Ιστορικό Κέντρο της πόλης και η σύνδεσή του με το κέντρο της σύγχρονης πόλης. Ως εκ τούτου, μια λύση που επιτίθεται σε αυτό ακριβώς το πρόβλημα δεν θα πρέπει να κατακριθεί για τα προβλήματα που δεν αντιμετωπίζει, αλλά να επαινεθεί για το όραμα που προτείνει και γι' αυτό να κριθεί ως το όραμα γύρω από το οποίο θα συνταχθεί μια κυκλοφοριακή μελέτη σε κλίμακα πόλης, που θα επιτυγχάνει την αβίαστη ροή των πεζών από το σημερινό κέντρο στο Ιστορικό, διά της 23ης Μαρτίου, επιλύοντας ταυτόχρονα θέματα απαραίτητων οδεύσεων οχημάτων (τροφοδοσία, ασφάλεια, κ.λπ.) κατά τα διεθνή πρότυπα».
Β' ΒΡΑΒΕΙΟ
Για τη μελέτη των Ηλία Χαρίτου, Δημήτρη Πλιάτσικα και Ελευθέριου Παΐδα η αξιολόγηση της κριτικής επιτροπής είναι η εξής: «Η πρόταση συνδυάζει ρεαλισμό και όραμα για το ζήτημα της συνύπαρξης πεζών και οχημάτων στην περιοχή. H κεντρική πεζοδρόμηση δίνει στον περιπατητή την αναγκαία απόσταση ανάγνωσης και παρατήρησης των αστικών μετώπων της περιοχής μελέτης, ενώ οι εκατέρωθεν μονόδρομοι επιλύουν επιτυχώς την κυκλοφορία των οχημάτων. Θετικό επίσης είναι ότι αφήνει την υπάρχουσα χαρακτηριστική δενδροστοιχία στη θέση της.
23-MARTH-XARITOS-PLIATSIKAS-PAIDA-19-10-16.jpgΗ ελαφρά διαπλάτυνση των εκατέρωθεν στοών-πεζοδρόμων δίνει ανάσα λειτουργίας στην ισόγεια εμπορική ζώνη. Η πρόταση διαθέτει ζωντανή απεικόνιση, κατανοητή και σαφή σχεδίαση που φτάνει ως τον «υπερσχεδιασμό», με πληθώρα στοιχείων που δεν επιτρέπουν αναγκαστικά την βέλτιστη κατανόηση των ιδεών και των χωρικών χαρακτηριστικών της πρότασης. Κάτι τέτοιο είναι ιδιαιτέρως αντιληπτό στην κεντρική ζώνη, όπου μια πληθώρα στοιχείων ανάμεσα στα δέντρα προσδίδουν στο χώρο μια αίσθηση περισσότερο εμπορικού κέντρου, παρά ενός σημαντικού ιστορικού, τελετουργικού και κοινωνικού χώρου της πόλης.
Η πρόταση αποφεύγει να προτείνει μια πεζοδρόμηση της 23ης Μαρτίου και επιχειρεί να επιλύσει κινήσεις πεζών και οχημάτων με βέλτιστο τρόπο, αν και η κυκλοφοριακά απαραίτητη κυκλική πλατεία μάλλον αδυνατίζει τη λύση ακριβώς στο σημείο όπου κανείς θα περίμενε μια κορύφωση και διασύνδεσή της με την υπάρχουσα τριγωνική πλατεία. Η πρόταση δεν έχει εμφανή αδύνατα σημεία, αλλά παρουσιάζει, κατά την άποψη της πλειοψηφίας της επιτροπής, μια λύση όπου το αυτοκίνητο παίζει σημαντικό ρόλο όχι μόνο στη λειτουργία αλλά και στην έκφραση της περιοχής. Θα μπορούσε πάντως η λύση αυτή να λειτουργήσει ως πρώτη φάση μιας μελλοντικής πεζοδρόμησης.
Η πρόταση είναι πλήρης και προσφέρει ενδιαφέρουσες και εφικτές λύσεις σε όλο το φάσμα των απαιτήσεων του διαγωνισμού».
Γ' ΒΡΑΒΕΙΟ
Για τη μελέτη των Μιχάλη Κανταρτζή και Πολύμνιας Τορτοπίδη, η κριτική επιτροπή σημειώνει τα εξής στο πόρισμά της: «Η τολμηρή ιδέα της πρότασης είναι η διαμόρφωση ενός ενιαίου δαπέδου αναφοράς, το οποίο με ελάχιστα αρχιτεκτονικά στοιχεία αστικού εξοπλισμού συμβάλλει στην ανάδειξη του ιδιαίτερου χαρακτήρα της περιοχής και, παράλληλα, δύναται να ενσωματώσει τις διαφορετικές λειτουργικές απαιτήσεις (κυκλοφορία αυτοκινήτων, εορταστικές εκδηλώσεις κ.λπ.).
23-MARTH-KANTARTZH-TORTOPIDH-18-10-16.jpgΠαρουσιάζεται μέσα από πινακίδες με πληρότητα εικαστικής άποψης και συνεκτική αισθητική, όπου όμως δεν απεικονίζεται η πρόταση-απάντηση στο θέμα της κυκλοφορίας, όπως αυτή παρουσιάζεται στο τεύχος.
Θετική η διεύρυνση της πλατείας 23ης Μαρτίου ενσωματώνοντας το roundabout και προσεγγίζοντας έτσι τον άλλο ισχυρό συλλεκτήριο πόλο της περιοχής, την πλατεία Μαυρομιχάλη.
Περιέχονται ενδιαφέροντα επί μέρους στοιχεία, όπως η επέκταση των δενδροφυτεύσεων με τον τονισμό της συνέχειας του Ιστορικού Κέντρου και ο χειρισμός της ενιαίας δαπεδόστρωσης με πυκνώσεις και αραιώσεις που σηματοδοτούν λειτουργίες και διαγράφουν - υποδηλώνουν τους χώρους πρασίνου.
Κι αυτή η πρόταση προτείνει μια πεζοδρόμηση της περιοχής, όμως ατελώς. Συγκεκριμένα, προτείνει μεν τη διέλευση οχημάτων πάνω σε ένα ενιαίο αστικό δάπεδο, χωρίς όμως να προβεί σε έναν υποτυπώδη, έστω, σχεδιασμό του πώς αυτό θα μπορούσε να συμβεί. Οι ωραίες, διαγραμματικές προοπτικές αναπαραστάσεις του χώρου εκτρέφουν την ανησυχία ότι θα μπορούσαν να γεμίσουν από την κλασσική αταξία της ελληνικής πόλης (κάδοι, μηχανάκια, οχήματα προσωρινά παρκαρισμένα ανάμεσα σε παγκάκια κ.λπ.).
Ωστόσο, η πρόταση θεωρείται συνολικά ενδιαφέρουσα γιατί στις βασικές της επιλογές είναι ουσιαστική, απλή και ρεαλιστική, διότι παίρνει υπόψη της ότι η 23η Μαρτίου δε θα πεζοδρομηθεί από τη μια μέρα στην άλλη, ενώ η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε παρόντα και μελλοντικά δεδομένα.
Η επιτροπή εκτίμησε την τολμηρή αισθητική της παρουσίασης».
ΕΠΑΙΝΟΣ
Τέλος, για τη μελέτη των Κώστα – Ορφέα Γενιά και Αλέξανδρο Ζώμα, το πόρισμα της κριτικής επιτροπής αναφέρει: «Η πρόταση είναι πολύ ενδιαφέρουσα, γιατί προτείνει μέσα από μια ήπια επέμβαση μια στρατηγική διαχείρισης του δημόσιου χώρου. Μια τέτοια προσέγγιση προϋποθέτει την εμπλοκή τόσο του Δήμου όσο και των πολιτών για να υλοποιηθεί.
Η παρουσίαση της πρότασης γίνεται με λιτό και σαφή τρόπο και στο κείμενο του τεύχους περιγράφεται διεξοδικά και πειστικά η ιδέα των μελετητών περί πλοκής – εμπλοκής - απεμπλοκής.
23-MARTH-GENIAS-ZOMAS-18-10-16.jpgΟι αρχιτεκτονικές διαμορφώσεις έχουν ενδιαφέρουσες ιδέες ως προς τη χρήση των υλικών, των φυτεύσεων, του διπλής χρήσης κινητού αστικού καθίσματος κ.λπ., καθώς και ως προς την έμφαση στην «υλικότητα» και την ανθρώπινη κλίμακα. Στο σύνολό της, η πρόταση κινείται σε μια λογική διατήρησης της υπάρχουσας κατάστασης, διατηρώντας τη κυκλοφορία οχημάτων και το roundabout, προδιαγράφοντας τις επόμενες φάσεις στην εξέλιξη της κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων, αλλά αδυνατώντας να αναδείξει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της περιοχής, δίνοντας ίσως μεγαλύτερη έμφαση στην διευθέτηση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων».
Στ.Μ.