Κυριακή, 07 Μαρτίου 2021 11:20

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «όλοι σε φωνάζαν αρχηγό»

Αγαπητέ αρχισυντάκτη,  
                                          όταν ζητάμε από τα παιδιά να διαλέξουν τον αρχηγό τους, διαισθάνονται ποιος θα άξιζε, του το ζητούν μαζικά κι εκείνος δέχεται, αν και δεν θα το ήθελε, νοιώθοντας χρέος προς την ομάδα. Ένας τέτοιος αρχηγός που τον προτείνει η ομάδα, αν θιχθεί για οποιονδήποτε λόγο, παραιτείται αξιοπρεπώς. Και βέβαια όλοι τον υπερασπίζονται. Πώς γίνεται και όλη αυτή η χαρισματική κατάσταση αντιστρέφεται όταν τα παιδιά γίνονται ενήλικες;

Τα παιδιά δυσκολεύονται να αντιληφθούν έναν τρόπο που για χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι μπορεί να αποκτούν τους ηγέτες τους, σε οποιαδήποτε κατάσταση: Πονηριά, ψεύδος, χειραγώγηση, εξαπάτηση, διολιοφθορά, διαφθορά, καταχρήσεις, εξουσιομανία, λέξεις ψυχικής έκπτωσης, που ευτελίζουν την ανθρώπινη υπόσταση. Κι όμως υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο τα παιδιά ως ενήλικες να εξοικειωθούν με αυτές, όσο αδιανόητες κι αν είναι στα πρώιμα παιδικά χρόνια όπου τα «παιχνίδια των θρόνων», είναι μόνο στη μικρή οθόνη. 

Κάποια στιγμή, αυτό που συμβαίνει στην τάξη, δηλαδή οι πολλοί σχεδόν να παρακαλούν τον κοινά αποδεκτό χαρισματικό υποψήφιο ηγέτη τους, την ίδια στιγμή που ο ίδιος με σοφία απεύχεται αυτό το έργο αναγνωρίζοντας το βάρος της ευθύνης του, κάποια στιγμή, λοιπόν, όλο αυτό το πλαίσιο αντιστρέφεται εντυπωσιακά. 

Ως ενήλικες τα ίδια τα παιδιά θα ζήσουν μια κατάσταση όπου ο υποψήφιος ηγέτης τους θα στρέψει όλο του το είναι στην κατάκτηση της ηγεσίας, δίνοντας τεράστια ενέργεια προσπαθώντας να τους πείσει να τον αποδεχτούν μέσα από αμφιβολίες, αντιρρήσεις, ενστάσεις που τυχόν θα έχουν ως σκεπτόμενοι άνθρωποι. Και ίσως το θεωρούν και φυσιολογικό όλο αυτό. 

Εκεί, δηλαδή, που η ομάδα θα έπρεπε να είναι υπόχρεη στον αναμφίβολα χαρισματικό ηγέτη της, φτάνουμε στον «αμφίβολο» υποψήφιο ηγέτη να προσπαθεί να πείσει, εμμέσως να είναι υπόχρεος στην ομάδα. 

Η παιδική λογική ξεπερνά, όμως, αυτή των ενηλίκων στο «ποιους θεωρεί άξιους» στην ομάδα: Άξιοι είναι εκείνοι που πασχίζουν για το κοινό καλό πέφτοντας στον αγώνα της ομάδας τους ακόμη κι αν «λασπωθούν»… 

Στην παιδική λογική είναι αδιανόητο κάποιος να θεωρείται επιτυχημένος επειδή «διαπρέπει» σε ατομικό επίπεδο, πόσο μάλλον να θεωρηθεί έξυπνος. Δεν μπορεί να υπάρχει «πετυχημένος» σε μια «αποτυχημένη» κοινωνία. Μάλλον το αντίθετο ισχύει γι’ αυτόν. Όταν η ομάδα δεν έχει καλή πορεία είναι ευθύνη όλων, κανείς δεν μπορεί να θεωρηθεί «άξιος» όσο καλά κι αν τα καταφέρνει, αν τα πράγματα «στα κοινά» δεν πάνε καλά. 

Βλέπετε, αγαπητέ αρχισυντάκτη, τα παιδιά ως πρωτόλειοι πολίτες έχουν πολύ καλή αίσθηση της ηγεσίας, της αξιοπρέπειας, της συλλογικότητας, της κοινωνικής υπευθυνότητας. Κι ας μην ξέρουν τις λέξεις αυτές. 

Επίσης, γνωρίζουν καλά το αρχαιοελληνικό περιεχόμενο μιας λέξης που επίσης δεν τους εξηγούμε συχνά: «ιδιώτης». Σήμερα δεν χρησιμοποιούμε ούτε καν την περιγραφή του Θουκυδίδη γι’ αυτήν, που αναφέρεται στον «αχρείο», τον «άχρηστο πολίτη» δηλαδή. Μόνο στα λατινικά έχει διασωθεί το παραπλήσιο «idiot». Είναι το μόνο χαρακτηριστικό που δεν θα έχει κάποιος αν σε μια παιδική παρέα αναλαμβάνει κάτι για όλους, πόσο μάλλον αν, κατά το γνωστό τραγούδι, «όλοι τον φωνάζουν αρχηγό»… 

 

Με εκτίμηση

Η παραπαιδαγωγός

 

 

Επιστολή μιας “παραπαιδαγωγού”: Τρεις βίδες όλες κι όλες…

Επιστολή μιας “παραπαιδαγωγού”: Χριστουγεννολούλουδα

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Ακρωτηριασμένη πόλη…

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Άσχετη από Μουσική»

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Νεκροταφείο Τραίνων»

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Στοπ» για τους ποδηλάτες

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Το «σχολείο του μέλλοντος»

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Σάντα Μπίλης έρχεται»!

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Μέλλον χωρίς Παρελθόν

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Στο διαδίκτυο είμαστε όλοι ενήλικες»

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: «Δημόσια, Δωρεάν (τηλε)Εκπαίδευση»

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Καταναλώνοντας προϊόντα βιασμού

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Αξιολογώντας το σχολείο «Κοινωνία»

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: H εφηβική «επανάσταση της υποταγής»

Επιστολές μιας Παραπαιδαγωγού: Μέχρι η υγιής Κοινωνία να γίνει μόδα…

Επιστολές μιας παραπαιδαγωγού: Το κόλπο της παραγραφής