Σάββατο, 07 Μάρτιος 2015 17:57

Πόλεμο επιστημόνων με θύμα το ελληνικό λάδι, αποκαλύπτει δημοσιογράφος

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

ATHAN GADANIDIS 
Μια μεγάλη ευκαιρία για το καλό ελληνικό ελαιόλαδο, προκειμένου να μπει στην ετικέτα του η ένδειξη ότι η κατανάλωσή του υποστηρίζει την καλή υγεία, χάνεται εξαιτίας διαμάχης που έχει ξεσπάσει στην επιστημονική κοινότητα. Για την εξαιρετικά σοβαρή αυτή υπόθεση έχει κάνει μεγάλη έρευνα ο δημοσιογράφος Athan Gadanidis, που τη δημοσίευσε στο Olive Oil Times, τη σημαντικότερη ίσως ιστοσελίδα για το ελαιόλαδο, διεθνώς…

ATHAN GADANIDIS 
Μια μεγάλη ευκαιρία για το καλό ελληνικό ελαιόλαδο, προκειμένου να μπει στην ετικέτα του η ένδειξη ότι η κατανάλωσή του υποστηρίζει την καλή υγεία, χάνεται εξαιτίας διαμάχης που έχει ξεσπάσει στην επιστημονική κοινότητα. Για την εξαιρετικά σοβαρή αυτή υπόθεση έχει κάνει μεγάλη έρευνα ο δημοσιογράφος Athan Gadanidis, που τη δημοσίευσε στο Olive Oil Times, τη σημαντικότερη ίσως ιστοσελίδα για το ελαιόλαδο, διεθνώς…

Σημειώνεται ότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός 432/2012 δίνει τη δυνατότητα της επικόλλησης στα λάδια ετικέτας με τον ισχυρισμό καλής υγείας, μετά από πιστοποίηση από διαπιστευμένα εργαστήρια εξειδικευμένων αναλύσεων. Δεδομένης της ποιότητας που έχουν πολλά ελληνικά λάδια, ο ισχυρισμός αυτός μπορεί να απογειώσει την ήδη καλή τους φήμη, σε όλο τον κόσμο. Πλην όμως στην επιστημονική κοινότητα έχει ξεσπάσει πόλεμος για τη μέθοδο με την οποία θα γίνονται αυτές οι αναλύσεις. Πόλεμος με πολλές προεκτάσεις…
Ας δούμε όμως τι γράφει στην έρευνά του ο Athan Gadanidis:
«Η έρευνα πάνω στο ελαιόλαδο στην Ελλάδα χτυπάει σε τοίχο.
Έχω πάνω από ένα χρόνο τώρα που κάνω ρεπορτάζ για τη διαμάχη σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας για την επισήμανση ΕΕ 432/2012 στην Ελλάδα. Έχω κάνει ένα τιτάνιο έργο προσπαθώντας να διαλευκάνω αυτό το γόρδιο δεσμό της παραπληροφόρησης και της επιστημονικής συσκότισης.
Η έρευνα μου συνεχίστηκε και έχει πάει πέρα από τα γεγονότα που αναφέρονται στα προηγούμενα άρθρα. Έχω έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με τα αντικρουόμενα συμφέροντα, πολιτικές παρεμβάσεις, επαγγελματικές αντιζηλίες, και τις πιθανές επιστημονικές ατασθαλίες και απάτες στους κόλπους της επιστημονικής κοινότητας της ΕΕ.
Όταν άρχισα αυτό το ταξίδι, υπέθετα ότι οι επιστήμονες ήταν αναζητητές της αλήθειας και της καινοτομίας. Τουλάχιστον αυτή ήταν η εμπειρία μου μέχρι τότε. Στη σύγχρονη Ελλάδα, ωστόσο κάποιοι ακαδημαϊκοί οι οποίοι είναι καλά συνδεδεμένοι με οικογενειακές σχέσεις ή με πολιτικές διασυνδέσεις τυγχάνουν προνομιακής μεταχείρισης, ακόμη και όταν η εργασία τους είναι χαμηλής ποιότητας ή ακόμα και εντελώς απατηλή. Υπάρχει ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων που δίνεται σε ένα μικρό αριθμό καλά συνδεδεμένο ακαδημαϊκών στην Ελλάδα. Πρόσφατα αναφέρθηκε ότι εκατομμύρια ευρώ από επιχορηγήσεις της ΕΕ για την έρευνα οικειοποιήθηκαν με απάτη. Τα ονόματα των ερευνητών που εμπλέκονται δεν έχουν δημοσιευθεί.
Οι προσωπικές ακαδημαϊκές αντιπαλότητες αποκαλύφθηκαν όταν εστάλη επιστολή προς τον προηγούμενο πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων από τρεις εξέχοντες επιστήμονες Δημήτριο Μπόσκου, Μαρία Μ.Τσιμίδου και Αλέξιο-Λέανδρο Σκαλτσούνη στις 18 Ιουνίου, 2014. Οι συγκεκριμένοι καθηγητές εναντιώθηκαν στην ερώτηση που τέθηκε στον Υπουργό Γεωργίας Αθανάσιο Τσαυτάρη πέρυσι από μερικά μέλη του κοινοβουλίου σχετικά με τον κανονισμό της ΕΕ για την επισήμανση ισχυρισμού υγείας 432/2012.
Εδώ είναι ένα απόσπασμα της επιστολής:
«Προς έκπληξή μας, ανακαλύψαμε ότι μια διεθνής ιστοσελίδα (oliveoiltimes.com) ανέφερε ότι μια ομάδα Ελλήνων βουλευτών κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή, η οποία συνδέεται με την επιστημονική ανάλυση (NMR) για την ανίχνευση δύο ειδικών ουσιών (oleocanthal και oleacein) σε παρθένο ελαιόλαδο και ζητεί από τις αρμόδιες αρχές - δηλαδή ΕΦΕΤ (Ελληνική Εθνική υπηρεσία Ασφάλειας των Τροφίμων) και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων - να εγκρίνουν μια επιστημονική ανάλυση (NMR), προκειμένου να δείξει την υπεροχή ορισμένων ελαίων που παράγονται στην Ελλάδα. Τέτοιες ενέργειες θεωρούμε ότι είναι εξαιρετικά άστοχες, επιστημονικά ασαφής, δημιουργώντας μεγάλη σύγχυση μεταξύ των παραγωγών και πολλά ερωτήματα σχετικά με τα κίνητρά τους. »
Ποια ήταν τα κίνητρα αυτών των τριών επιστημόνων να γράψουν μια επιστολή αμφισβητώντας τα κίνητρα των βουλευτών μου πήρε λίγο χρόνο για να καταλάβω. Ωστόσο, ποια ήταν τα κίνητρα των βουλευτών είναι περισσότερο προφανές.
Το ερώτημα που τέθηκε από την ομάδα των βουλευτών που ενεργούσαν για λογαριασμό των ελαιοκαλλιεργητών ζητούσε διευκρινίσεις σχετικά με το γιατί ο ΕΦΕΤ αρνήθηκε να εφαρμόσει τον κανονισμό που ο ίδιος ο Τσαυτάρης είχε με τόσο ενθουσιασμό αποδεχτεί νωρίτερα. Το NMR θα ήταν το τέλειο εργαλείο για να χρησιμοποιηθεί για το σκοπό αυτό. Αλλά χρειάζεται μια πολιτική απόφαση και υποστήριξη προκειμένου η νέα αυτή μεθοδος (NMR) να είναι πιο προσιτή.
Η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα έχει αγκαλιάσει με ενθουσιασμό τη μέθοδο NMR για την ακριβή μέτρηση μεμονωμένων φαινολικών ενώσεων, αλλά στην Ελλάδα έχει αγνοηθεί. Γιατί; Επειδή υπάρχει μια μεγάλη σχετική χρηματοδότηση από την ΕΕ. Η ΕΕ έχει απλόχερα χρηματοδοτήσει Έλληνες επιστήμονες να βρουν νέες μεθόδους για τη μέτρηση φαινολικών ενώσεων στο ελαιόλαδο για τους σκοπούς της εφαρμογής της νομοθεσίας για την επισήμανση ΕΕ 432/2012, αλλά η NMR μέθοδος είχε ήδη εφευρεθεί χωρίς καμία χρηματοδότηση της έρευνας από την ΕΕ.
Ο ακόλουθος ισχυρισμός υγείας επιτρέπεται στις ετικέτες: Οι πολυφαινόλες του ελαιόλαδου συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες. Ο ισχυρισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για το ελαιόλαδο το οποίο περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και τα παράγωγά του (π.χ. παράγωγα ελευρωπαΐνης και τυροσόλη) ανά 20 γρ ελαιολάδου. Για να φέρει κάποιο μπουκάλι την ετικέτα με τον ισχυρισμό υγείας θα πρέπει να παρέχει στον καταναλωτή όλα τα θετικά αποτελέσματα με ημερήσια πρόσληψη 20 γρ ελαιολάδου. 
Σε αντίθεση με τον προαναφερόμενο ισχυρισμό υγείας που επιτρέπεται από την ΕΕ, οι τρεις επιστήμονες που έγραψαν την επιστολή (Μπόσκου, Μ.Τσιμίδου και Σκαλτσούνης) ισχυρίστηκαν ότι δεν ήταν δυνατό να ποσοτικοποιηθούν τα οφέλη για την υγεία των μεμονωμένων φαινολικών ενώσεων στο ελαιόλαδο:
«Το θέμα που τέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων είναι επιστημονικά πολύπλοκο και ποια είναι η πιο αποτελεσματική, αξιόπιστη και οικονομική μέθοδο ανάλυσης ή ποιες ουσίες που θα πρέπει να μετρούνται, είναι κάτι που θα πρέπει να απαντηθεί από την επιστημονική κοινότητα και όχι από τα μέλη του Κοινοβουλίου. Το ελαιόλαδο είναι πολύ πλούσιο σε βιοενεργά συστατικά, μια  κατηγορία ουσιών που σχετίζονται χημικά με τις βιοφαινόλες υδροξυτυροσόλη και τυροσόλη και δεν είναι δυνατόν να ποσοτικοποιηθεί η συμβολή της κάθε ένωσης στη συνολική ευεργετική επίδραση στην υγεία. "
Όμως, η ΕΕ είχε ήδη ποσοτικοποιήσει για την υγεία, τα οφέλη της υδροξυτυροσόλης και των παραγώγων της που βρίσκονται στο ελαιόλαδο. Αυτή ακριβώς ήταν η βάση του ισχυρισμού υγείας που επιτρέπει την ετικέτα σε EVOOs υψηλής πολυφαινόλης που πληρούν τις προϋποθέσεις. Στην πραγματικότητα ο Τσαυτάρης ρωτήθηκε γιατί είχε εξουσία πάνω στον ΕΦΕΤ όπου υπήρχαν καταγγελίες, διότι ο ΕΦΕΤ δεν επιτρέπει ο κανονισμός- ισχυρισμός υγείας της ΕΕ να εφαρμοστεί.
Τι κάνει αυτό ακόμη πιο περίεργο είναι ότι οι τρεις επιστήμονες που υπέγραψαν την παρούσα επιστολή διαμαρτυρίας είναι πολύ σεβαστοί στον τομέα της έρευνας ελαιολάδου. Αυτό με έκανε πολύ περίεργο. Έτσι, έψαξα τις μεταξύ τους σχέσεις. Ο κ.Τσαυτάρης ήταν επίσης ένας καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης όπου ο κ. Μπόσκου και η κ. Τσιμίδου έχουν την έδρα τους. Θα μπορούσαν αυτοί να έχουν επηρεάσει ΕΦΕΤ στην ερμηνεία και την εφαρμογή του κανονισμού;
Έμεινα έκπληκτος όταν είδα το όνομα του κ. Σκαλτσούνη στην επιστολή. Ο κ. Σκαλτσούνης είναι ο επικεφαλής του τμήματος της Φαρμακογνωσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου ο Προκόπιος Μαγιάτης ανακάλυψε τη μέθοδο NMR που μετράει με ακρίβεια μεμονωμένες φαινολικές ενώσεις στο ελαιόλαδο. Γιατί δεν θέλει η NMR μέθοδος να χρησιμοποιηθεί για τη μέτρηση υδροξυτυροσόλης και των παράγωγων της στο ελαιόλαδο, προκειμένου να συμμορφωθούν με τον κανονισμό; Και γιατί ήταν αυτοί οι τρεις επιστήμονες που έμπλεξαν στο θέμα τον πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, ο οποίος δεν έχει καμία εξουσία ή γνώση για αυτά τα θέματα; Μήπως πιστεύουν ότι είχαν τόσο πολύ πολιτική εξουσία;
Η έρευνα μου με οδήγησε σε μια σειρά από παρατυπίες και φαύλες αντιπαλότητες που κρύβονται πίσω από αυτή τη συγκεκριμένη επιστολή. Αλλά πρώτα μια ανακεφαλαίωση των γεγονότων που οδήγησαν σε αυτό και κάποια επιπλέον γεγονότα για το παρελθόν αυτής της υπόθεσης.
Μετά την αρχική ερώτηση, ο κ.Τσαυτάρης έκανε διαβούλευση με τον ΕΦΕΤ και η απάντηση ήταν: " Η ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη δεν μπορούν να προσμετρηθούν και να συμπεριληφθούν, προκειμένου ένα λάδι να πληροί τις προϋποθέσεις για τον ισχυρισμό υγείας, διότι δεν αναφέρονται ρητά στον κανονισμό". Ακούγοντας αυτήν την απάντηση σκέφτηκα ότι είναι μια λανθασμένη και αντιεπιστημονική απόφαση, και αμέσως έγραψα μια επιστολή προς την ΕΕ και ζήτησα διευκρινίσεις σχετικά με το ποια συγκεκριμένα παράγωγα της υδροξυτυροσόλης πρέπει να προσμετρούνται για να πληρούν τις προϋποθέσεις για τον ισχυρισμό υγείας. Επίσης, έγραψα στον ΕΦΕΤ εξηγώντας τον κανονισμό και κάνοντας μια αναφορά για την ένταξη της ελαιοκανθάλης και της ελαιασίνης. Ο κανονισμός αναφέρεται σε παράγωγα υδροξυτυροσόλης, τυροσόλη κ.λ.π. Ένας χημικός με γνώση στη χημεία του ελαιολάδου θα ήξερε τι άλλα παράγωγα αναφέρονται. Ακόμα κι αν δεν ήξεραν, μπορούσαν να ψάξουν στο διαδίκτυο όπως έκανα εγώ.
Στη συνέχεια ο ΕΦΕΤ αναίρεσε την αρχική του γνώμη και επιβεβαίωσε ότι, πράγματι η ελαιοκανθάλη και η ελαιασίνη πρέπει να μετρούνται για τον ισχυρισμό υγείας. Όταν το άκουσα αυτό έστειλα αμέσως επιστολή προς την ΕΕ, ενημερώνοντάς τους ότι ο ΕΦΕΤ είχε δεχθεί την ελαιοκανθάλη και την ελαιασίνη και ως εκ τούτου η γνώμη τους δεν χρειαζόταν πλέον. Επίσης πρόσθεσα: «όπως αντιλαμβάνομαι ο ΕΦΕΤ ως αρχή υπεύθυνη για την ποιότητα και ασφάλεια των τροφίμων στην Ελλάδα έχει αρμοδιότητα να ερμηνεύσει πώς πρέπει να εφαρμόζονται οι κανονισμοί της ΕΕ». Τους ζήτησα να επιβεβαιώσουν το γεγονός.
Η ειρωνεία αυτής της κατάστασης είναι ότι ένας δημοσιογράφος οπλισμένος με πάθος για διάβασμα ερευνητικών εργασιών και νομικών φακέλων  με καμία επίσημη γνώση χημείας ή νομικό υπόβαθρο, θα έπρεπε να εξηγήσει τη χημεία πίσω από τους κανονισμούς της ΕΕ και τη νομική θέση του ΕΦΕΤ σε σχέση με την ΕΕ. Λίγο όμως καιρό αφότου δημοσιεύτηκε η θετική απόφαση, ο ΕΦΕΤ ανακάλεσε ξανά την απόφαση του και ζήτησε από την ΕΕ να διευκρινίσει για το αν θα πρέπει να συμπεριληφθεί η ελαιοκανθάλη στον ισχυρισμό υγείας.
Αυτή ήταν μια καταστροφική στροφή των γεγονότων για το ελληνικό ελαιόλαδο, το οποίο περιέχει περισσότερο ελαιοκανθάλη από ελαιασίνη. Μια ευνοϊκή απόφαση από τον ΕΦΕΤ θα ήταν μια πολύ θετική εξέλιξη για μια βιομηχανία που έχει απόλυτη ανάγκη από καλές ειδήσεις.
Εν τω μεταξύ, έπρεπε να ξαναστείλω την επιστολή μου προς την ΕΕ αρκετές φορές επειδή αναδιοργάνωναν τα γραφεία και τις υπηρεσίες τους. Η ΕΕ απάντησε τελικά στην ερώτησή μου μετά από καθυστέρηση ενός έτους και με πληροφόρησε ότι πράγματι οι εθνικοί οργανισμοί ασφάλειας των τροφίμων στις χώρες μέλη της ΕΕ έχουν πλήρη εξουσία να ερμηνεύσουν και να εφαρμόσουν τους κανονισμούς της ΕΕ. Η μόνη περίπτωση που η ΕΕ εμπλέκεται είναι όταν υπάρχει μια καταγγελία, οπότε προσπαθεί να μεσολαβήσει, αλλά η τελική απόφαση καθορίζεται από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μετά την λήψη της ηλεκτρονικής επιστολής έστειλα νέα επιστολή ρωτώντας αν υπήρχε καταγγελία εναντίον του ΕΦΕΤ από οποιαδήποτε άλλη χώρα ή μεμονωμένα. Εκείνοι μου έδωσαν ένα σύνδεσμο όπου είχαν καταχωρηθεί όλες οι καταγγελίες. Επαλήθευσα ότι δεν υπήρχαν καταγγελίες κατά του ΕΦΕΤ για το θέμα αυτό, ή για οποιοδήποτε άλλο θέμα στην πραγματικότητα.
Αυτό με οδήγησε στο εύλογο συμπέρασμα ότι η καταγγελία που προκάλεσε τον ΕΦΕΤ να αλλάξει επανειλημμένα τη γνώμη του, προέρχονταν μέσα από την Ελλάδα. Αλλά ποιος ήταν υπεύθυνος για τη διακοπή ενός κανονισμού που αν εφαρμοζόταν θα είχε μια τέτοια θετική επίδραση στην ελληνική ελαιόλαδο;
Αποφάσισα να συναντήσω και να πάρω συνέντευξη από τους ανθρώπους που συνέταξαν την επιστολή, ξεκινώντας με τον κ. Σκαλτσούνη ο οποίος ήταν στην Αθήνα, ενώ ταυτόχρονα είχα στείλει ηλεκτρονική επιστολή στον κ. Μπόσκου και κ. Τσιμίδου αλλά δεν πήρα καμία απάντηση ούτε ηλεκτρονική αλλά ούτε απάντησαν στις τηλεφωνικές μου κλήσεις. Η κ.Τσιμίδου επίσης εργαζόταν σε μια νέα μέθοδο για τη μέτρηση φαινολικών ενώσεων στο ελαιόλαδο και είχε επανειλημμένα αγνοήσει στις δημοσιεύσεις της τη μέθοδο NMR.
Ο κ. Σκαλτσούνης συμφώνησε εύκολα σε μια συνέντευξη. Ως επικεφαλής του τμήματος Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Σκαλτσούνης ήταν στο ίδιο τμήμα όπου ο κ. Μαγιάτης και κα. Μέλλιου διεξήγαγαν την έρευνα τους. Συνάντησα τον Σκαλτσούνη στο εργαστήριό του στο Πανεπιστήμιο.
Ο Σκαλτσούνης είχε πρόσφατα δημοσιεύσει μία επιστημονική δημοσίευση όπου ανακοίνωσε την ανακάλυψη μιας νέας μεθόδου CE (τριχοειδής ηλεκτροφόρηση) για τη μέτρηση ελαιοκανθάλης και ελαιασίνης. Ο Σκαλτσούνης ισχυρίστηκε ότι η νέα αυτή μέθοδος επιβεβαιώθηκε με HPLC και έκανε αναφορά στην δημοσίευση του Μαγιάτη για το NMR ως απόδειξη του ισχυρισμού του. Τον ρώτησα αν ο Μαγιάτης ή η Μέλλιου επαλήθευσαν την μέθοδο του χρησιμοποιώντας το NMR. «Δεν ξέρουν τι κάνουν», είπε με έμφαση.
Μη θέλοντας να μετατραπεί αυτή η συνέντευξη σε συζήτηση του επέτρεψε να συνεχίσει. Ήθελα να ανακαλύψω τι κρυβόταν πίσω από την επιθετική του στάση απέναντι στους δύο επιστήμονες που εργάζονται στο τμήμα του. Έχω δει επιστημονικές αντιπαλότητες πριν, αλλά αυτό ήταν τελείως προσωπικό.
Ο Σκαλτσούνης μου έδειξε με ευχαρίστηση όλο το εργαστήριο του και όλα τα  ερευνητικά θέματα που είχε σε εξέλιξη. Ο ίδιος με πολύ χαρά δέχτηκε να φωτογραφηθεί, ενώ ταυτόχρονα ισχυριζόταν πως δεν αναζητά την δημοσιότητα όπως κάποιοι "άλλοι". Μια προφανής αναφορά στη διεθνή δημοσιότητα που έχει η μέθοδος Μαγιάτη και Μέλλιου για το έργο τους με το ποσοτικό NMR.
Εδώ είναι ένα απόσπασμα από την ερευνητική εργασία του Σκαλτσούνη:
"Εδώ θα περιγράψουμε την πρώτη επικυρωμένη CE-μέθοδο κατάλληλη για τον ταυτόχρονο, ποσοτικό προσδιορισμό της ελαιοκανθάλης και της ελαιασίνης στο ελαιόλαδο. Μέχρι σήμερα μόνο μία μέθοδος έχει αναφερθεί που να πληροί αυτά τα κριτήρια (Kαρκουλα, Μαγιάτης κ.ά.., 2012). Σε σύγκριση με την τελευταία, στην οποία χρησιμοποιείται ποσοτικό NMR, η δοκιμασία CE είναι πολύ πιο απλή και οικονομική, αλλά τα ποσοτικά αποτελέσματα είναι συγκρίσιμα και εξίσου επαναλήψιμα ... Άλλες, πιο συμβατικές προσεγγίσεις, όπως HPLC απαιτούν περισσότερο χρόνο για ανάλυση (40 έναντι 15 λεπτών) και διευκολύνουν μόνο τον προσδιορισμό της ελαιοκανθάλης (Impellizzeri & Lin, 2006)."
Υπάρχει κάποια αμφιβολία εάν τα αποτελέσματα είναι όντως ακριβή και επαναλήψιμα καθώς χρησιμοποιούν HPLC ως μία από τις μεθόδους επικύρωσης των αποτελεσμάτων. Η χρήση της HPLC για την μέτρηση των συγκεκριμένων συστατικών έχει ήδη αναθεωρηθεί από τον Μαγιάτη σε μια μελέτη της μεθόδου HPLC και δημοσιεύθηκε σε έγκριτο ερευνητικό περιοδικό. Απλά, η ελαιοκανθάλη και η ελαιασίνη αντιδρούν με την μεθανόλη και/ ή το νερό που χρησιμοποιείται στην HPLC μέθοδο προκαλώντας ανακριβείς μετρήσεις. Επιπλέον για τη ανάλυση με την μέθοδο CE του Σκαλτσούνη απαιτούνται ως πρότυπα αναφοράς, καθαρή ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη.
«Προσπαθούμε να παράγουμε καθαρή ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη εδώ στο εργαστήριό μας. Σχεδιάζουμε να έχουμε την πρώτη επικυρωμένη καθαρή μορφή ελαιοκανθάλης και ελαιασίνης", μου είπε ο Σκαλτσούνης.
«Έτσι το εργαστήριο σας θα είναι το μοναδικό που θα παρέχει την ελαιοκανθάλη και την ελαιασίνη για όλες τις αναλύσεις που θα διεξάγονται από τη νέα αυτή μέθοδο;» ρώτησα. «Ναι, φυσικά», είπε. «Έχουμε ένα άλλο εργαστήριο στα περίχωρα της Αθήνας, όπου θα διεξάγονται αυτές οι αναλύσεις, καθώς και σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο", πρόσθεσε.
"Έτσι, με τη μέθοδο σας CE θα είστε σε θέση να μετρήσετε την ελαιοκανθάλη και της ελαιασίνη προκειμένου να τεκμηριώσετε τον κανονισμό της ΕΕ;» ρώτησα. "λοιπόν, δεν ξέρουμε ποια από αυτά να μετρήσουμε, επειδή αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου", εξήγησε.
Μου έδειξε ένα γράφημα που φαίνεται πως η ελαιοκανθάλη και η ελαιασίνη  τελικά καταλήγουν στην αρχική υδροξυτυροσόλη και τυροσόλη. «Αυτό αποδεικνύει απλώς ότι η ελαιοκανθάλη και η ελαιασίνη είναι παράγωγα της υδροξυτυροσόλης και τυροσόλης» Παρατήρησα. Αλλά ο Σκαλτσούνης κούνησε το κεφάλι του.
Από όλα αυτά ήταν πλέον φανερό γιατί ο Σκαλτσούνης δεν θα ήθελε αυτός ο κανονισμός να εφαρμοστεί χρησιμοποιώντας τη μέθοδο μέτρησης NMR.
Η Ελλάδα είναι στη μέση μιας διαρροής εγκεφάλων που αναγκάζει τους πιο καλούς και πιο ταλαντούχους επιστήμονες να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό. Αλλά η κατάσταση χειροτερεύει. Η Ελλάδα φαίνεται να υποφέρει επίσης από μια διαρροή πνευματικής ιδιοκτησίας.
Η ελληνική επιστημονική κοινότητα συνεχίζει να καινοτομεί και να εφευρίσκει νέες μεθόδους και ιδέες που οδηγούν σε διπλώματα ευρεσιτεχνίας και ανακαλύψεις. Αλλά τι συμβαίνει με αυτούς τους επιστήμονες; Πού πάνε; Ποιος παίρνει την αναγνώριση και ποιος ωφελείται;
Έμαθα από έναν άλλο καθηγητή ότι ο Μαγιάτης έχει υποβάλει επίσημη καταγγελία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που είχε καταχωρηθεί από τον Σκαλτσούνη στο Γραφείο Ευρεσιτεχνιών των ΗΠΑ σε συνεργασία με το City of Hope, ένα από τα μεγαλύτερα ερευνητικά κέντρα για τον καρκίνο στην Καλιφόρνια. Ο Μαγιάτης υποστηρίζει ότι ο ίδιος ήταν ένας από τους εφευρέτες, αλλά δεν συμπεριελήφθη στην πατέντα όπως δεν συμπεριελήφθη ούτε και το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ρώτησα τον Μαγιάτη γι‘ αυτό και ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι έχει κάνει πράγματι την καταγγελία.
Η καταγγελία που κατέθεσε εναντίον του Σκαλτσούνη σχετικά με τα δικαιώματα ευρεσιτεχνίας του Μαγιάτη και του Πανεπιστημίου Αθηνών εξακολουθεί να κάθεται σε ένα γραφείο κάπου. Εδώ και ένα χρόνο οι δύο διαδοχικοί πρυτάνεις στο Πανεπιστήμιο δεν έλαβαν κανένα μέτρο για να διερευνήσουν την καταγγελία για το επιστημονικό παράπτωμα του Σκαλτσούνη. Κάθεται αναπάντητο και μη ερευνημένο όπως και τόσα άλλα πράγματα στην Ελλάδα.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο αδελφός του κ. Σκαλτσούνη είναι μέλος του συμβουλίου επικρατείας, του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Ελλάδα. Ίσως αυτός είναι ο λόγος για αυτήν την αδράνεια. Ίσως οι αρχές δεν είναι πρόθυμες να ερευνήσουν πιθανά παράπτωμα εναντίον του αδελφού ενός δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Έστειλα ένα αντίγραφο αυτού του άρθρου, στον κ. Μπόσκου, κ. Τσιμίδου και κ. Σκαλτσούνη, αλλά δεν έλαβα καμία απάντηση ή σχόλιο.
Το γεγονός είναι, ότι η NMR μέθοδος μετρά όχι μόνο ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη αλλά και έναν αριθμό από άλλες φαινολικές ενώσεις, όλα την ίδια στιγμή και μέσα σε 3 λεπτά, χωρίς τη χρήση προτύπων ουσιών. Οι επιστήμονες που ανακάλυψαν τη μέθοδο δεν αποκομίζουν προσωπικά κέρδη από αυτή. Υπάρχει ένα πλεόνασμα εξοπλισμού NMR  σε πανεπιστήμια και ερευνητικά εργαστήρια διεθνώς. Δεν θα ήταν άραγε καλύτερα να χρησιμοποιούν τα υπάρχοντα μηχανήματα, παρά  να προσπαθούν αναπτύξουν μια άλλη μέθοδο που μετρά μόνο δύο φαινολικές ενώσεις και απαιτεί την μονοπωλιακή αγορά καθαρής ελαιοκανθάλης και ελαιασίνης;
To Διεθνές συμβούλιο ελαιολάδου (IOC) επίκειται να αποφασίσει για το ποια μέθοδο θα πρέπει να αποδεχθεί επίσημα για την ακριβή μέτρηση των επιμέρους φαινολικών ενώσεων στο ελαιόλαδο. Η απάντηση είναι προφανής».
Στ.Μ.